Hội vật cầu nước Yên Viên, Vân Hà – ‘di sản văn hóa’ của tỉnh Bắc Giang cần được bảo tồn

Hoàng Huyền

Hội vật cầu nước đã trở thành đặc sản văn hóa của Bắc Giang, góp phần giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của địa phương, trở thành điểm đến của nhiều du khách trong và ngoài nước.

Làng Yên Viên, xã Vân Hà ( Việt Yên -Bắc Giang) không chỉ nổi tiếng với nghề nấu rượu và còn được du khách gần xa đến thăm vào dịp diễn ra Hội vật cầu nước (tháng 4 âm lịch hàng năm). Và không biết từ khi nào, hội vật cầu nước đã trở thành di sản văn hóa của tỉnh Bắc Giang.

Trước khi hội mở 2 ngày, các cụ trong Ban khánh tiết của làng ra mở cửa Đền để dọn dẹp, lau chùi các đồ thờ phụng, sau đó làm lễ Mộc dục. Người ta giã gừng hòa với rượu đựng trong một cái thau mới để “mộc dục thần vị”, tức là tắm rửa cho nhà thánh.

văn hóa’ của tỉnh Bắc Giang cần được bảo tồn-dulichgiaitri.vn" src="/uploads/wp-content/uploads/2021/06/Hội-vật-cầu-nước-Yên-Viên-Vân-Hà-–-‘di-sản-văn-hóa’-của-tỉnh-Bắc-Giang-cần-được-bảo-tồn1-dulichgiaitri.vn_.jpg" alt="Hội vật cầu nước Yên Viên, Vân Hà – ‘di sản văn hóa’ của tỉnh Bắc Giang cần được bảo tồn-dulichgiaitri.vn" width="700" height="467" />
Các quân cầu dự lễ thắp hương, hưởng lộc thánh trước khi ra sân dự trận vật cầu nước)

Làng cử ra các cô gái trẻ đẹp, nết na, chưa có chồng gánh nước từ Sông Cầu về đổ vào sân vật cầu. Đồ gánh phải là đòn gánh cong, quang song và gánh bằng hai chĩnh gốm Thổ Hà xưa. Các cô gái được làng cử ra gánh nước phải mặc trang phục truyền thống của người vùng Kinh Bắc.

văn hóa’ của tỉnh Bắc Giang cần được bảo tồn-dulichgiaitri.vn" src="/uploads/wp-content/uploads/2021/06/Hội-vật-cầu-nước-Yên-Viên-Vân-Hà-–-‘di-sản-văn-hóa’-của-tỉnh-Bắc-Giang-cần-được-bảo-tồn2-dulichgiaitri.vn_.jpg" alt="Hội vật cầu nước Yên Viên, Vân Hà – ‘di sản văn hóa’ của tỉnh Bắc Giang cần được bảo tồn-dulichgiaitri.vn" width="700" height="467" />
Các cô gái làng trẻ đẹp, nết na, chưa có chồng gánh nước từ Sông Cầu đổ vào sân vật cầu)
văn hóa’ của tỉnh Bắc Giang cần được bảo tồn-dulichgiaitri.vn" src="/uploads/wp-content/uploads/2021/06/Hội-vật-cầu-nước-Yên-Viên-Vân-Hà-–-‘di-sản-văn-hóa’-của-tỉnh-Bắc-Giang-cần-được-bảo-tồn3-dulichgiaitri.vn_.jpg" alt="Hội vật cầu nước Yên Viên, Vân Hà – ‘di sản văn hóa’ của tỉnh Bắc Giang cần được bảo tồn-dulichgiaitri.vn" width="700" height="467" />
Ban tổ chức dẫn hai đội vật cầu ra sân làm thủ tục thi đấu tại sân vật cầu)

Tham gia điều hành Hội vật cầu nước còn có bộ phận trống lễ và trống trận. Khi trống trận nổi lên, tất cả quân cầu vào trận. Lúc này, quân cầu đang ở tư thế ngồi vòng tròn trong sân cầu, nhận tiếng trống lệnh liền đứng dậy nâng cầu lên trên đầu, vừa reo hò vừa tranh nhau quả cầu để đặt vào lỗ của bên đối phương.

văn hóa’ của tỉnh Bắc Giang cần được bảo tồn-dulichgiaitri.vn" src="/uploads/wp-content/uploads/2021/06/Hội-vật-cầu-nước-Yên-Viên-Vân-Hà-–-‘di-sản-văn-hóa’-của-tỉnh-Bắc-Giang-cần-được-bảo-tồn4-dulichgiaitri.vn_.jpg" alt="Hội vật cầu nước Yên Viên, Vân Hà – ‘di sản văn hóa’ của tỉnh Bắc Giang cần được bảo tồn-dulichgiaitri.vn" width="700" height="467" />
Đại diện quân cầu của hai đội tham gia thi đấu nhận sân, khi trận đấu được bắt đầu)
văn hóa’ của tỉnh Bắc Giang cần được bảo tồn-dulichgiaitri.vn" src="/uploads/wp-content/uploads/2021/06/Hội-vật-cầu-nước-Yên-Viên-Vân-Hà-–-‘di-sản-văn-hóa’-của-tỉnh-Bắc-Giang-cần-được-bảo-tồn5-dulichgiaitri.vn_.jpg" alt="Hội vật cầu nước Yên Viên, Vân Hà – ‘di sản văn hóa’ của tỉnh Bắc Giang cần được bảo tồn-dulichgiaitri.vn" width="700" height="1016" />
Hai đội thi đấu tranh cướp cầu quyết liệt ngay từ những giây phút đầu tiên của trận đấu)
văn hóa’ của tỉnh Bắc Giang cần được bảo tồn-dulichgiaitri.vn" src="/uploads/wp-content/uploads/2021/06/Hội-vật-cầu-nước-Yên-Viên-Vân-Hà-–-‘di-sản-văn-hóa’-của-tỉnh-Bắc-Giang-cần-được-bảo-tồn6-dulichgiaitri.vn_.jpg" alt="Hội vật cầu nước Yên Viên, Vân Hà – ‘di sản văn hóa’ của tỉnh Bắc Giang cần được bảo tồn-dulichgiaitri.vn" width="700" height="467" />
Cuộc tranh cướp cầu diễn ra căng thẳng giữa hai đội trong sự cổ vũ động viên của Nhân dân)

Cũng như một số lễ hội dân gian truyền thống khác, lễ hội vật cầu nước ở Yên Viên, Vân Hà (Việt Yên, Bắc Giang) mang đậm những nét tâm linh của cư dân trồng lúa nước với nhiều yếu tố về phồn thực, rèn luyện sức khỏe, thỏa mãn tâm linh. Quả cầu tròn là dương, tượng trưng cho mặt trời, còn lỗ cầu tượng trưng cho âm. Âm dương hòa hợp giúp mọi người làm ăn phát đạt, vạn sự bình yên, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.

văn hóa’ của tỉnh Bắc Giang cần được bảo tồn-dulichgiaitri.vn" src="/uploads/wp-content/uploads/2021/06/Hội-vật-cầu-nước-Yên-Viên-Vân-Hà-–-‘di-sản-văn-hóa’-của-tỉnh-Bắc-Giang-cần-được-bảo-tồn7-dulichgiaitri.vn_.jpg" alt="Hội vật cầu nước Yên Viên, Vân Hà – ‘di sản văn hóa’ của tỉnh Bắc Giang cần được bảo tồn-dulichgiaitri.vn" width="700" height="467" />
Trận tranh cướp cầu quyết liệt khi một trong hai bên cướp được cầu dẫn về phía đối phương)
văn hóa’ của tỉnh Bắc Giang cần được bảo tồn-dulichgiaitri.vn" src="/uploads/wp-content/uploads/2021/06/Hội-vật-cầu-nước-Yên-Viên-Vân-Hà-–-‘di-sản-văn-hóa’-của-tỉnh-Bắc-Giang-cần-được-bảo-tồn8-dulichgiaitri.vn_.jpg" alt="Hội vật cầu nước Yên Viên, Vân Hà – ‘di sản văn hóa’ của tỉnh Bắc Giang cần được bảo tồn-dulichgiaitri.vn" width="700" height="467" />
Nhân dân địa phương, khách du lịch và cổ động viên nhiệt tình cổ vũ cho hai đội thi đấu trên sân)

Hội vật cầu nước đã trở thành đặc sản văn hóa của Bắc Giang, góp phần giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của địa phương, trở thành điểm đến của nhiều du khách trong và ngoài nước.

   

 

DNTH/nguoihanoi.com.vn