Chữa lành cả vết thương và mặc cảm
Ở TP HCM, bác sĩ Nguyễn Tùng Lâm, chuyên khoa I phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ, đã có gần 10 năm gắn bó với nghề. Anh từng làm việc tại nhiều bệnh viện, phòng khám, trong đó có Bệnh viện Gangwhoo, và hiện điều hành phòng khám riêng chuyên về tạo hình, điều trị sẹo và phục hồi mô mềm.
Nhưng nếu chỉ nhìn anh như một bác sĩ thẩm mỹ, câu chuyện sẽ chưa đầy đủ. Trong một ca trực tại phòng khám, anh từng tiếp nhận một bệnh nhân lớn tuổi bị tai nạn lao động. Người đàn ông chạy xe ôm, khuôn mặt đầy vết sẹo cũ, lo lắng hỏi chi phí điều trị. BS Tùng Lâm chỉ nhẹ nhàng trấn an rồi cho bệnh nhân về trước: “Cứ ổn định sức khỏe đã”.
Với anh, nhiều ca bệnh không chỉ là xử lý kỹ thuật, mà còn là xử lý tâm lý. “Có người đến không chỉ vì vết thương, mà vì họ không còn tự tin để sống như trước nữa”, anh nói.
Một trong những ký ức sâu đậm nhất là ca bé gái ở miền Tây bị sẹo co kéo sau bỏng. Gia đình khó khăn, gần như không còn khả năng điều trị. Lần đầu gặp, em luôn cúi mặt, né tránh ánh nhìn của người khác.
Sau quá trình điều trị miễn phí, ngày tháo băng, cô bé nhìn vào gương rồi mỉm cười. Người mẹ đứng phía sau bật khóc. “Khoảnh khắc đó khiến tôi hiểu rõ hơn ý nghĩa nghề mình đang làm”, BS Tùng Lâm nhớ lại.
Từ những trải nghiệm như vậy, anh dành nhiều thời gian hơn cho các chương trình thiện nguyện. Không ít ca bệnh được anh hỗ trợ chi phí, thậm chí tự bỏ tiền vật tư để bệnh nhân có cơ hội điều trị.
Đồng nghiệp nhận xét anh là người ít nói, nhưng rất kỹ trong từng đường khâu, từng quyết định chuyên môn. Một ca tiểu phẫu có thể kéo dài hơn dự kiến chỉ vì anh muốn kết quả thẩm mỹ tốt nhất cho bệnh nhân.
“Mình làm thêm chút thời gian nhưng người bệnh có thể mang sự tự tin đó rất lâu sau này”, anh chia sẻ.
Gần 10 năm làm nghề, BS Tùng Lâm nhìn nghề tạo hình không chỉ là thẩm mỹ. Với anh, đó là cách giúp con người vượt qua mặc cảm, đặc biệt là những người từng bị tai nạn, bỏng hoặc dị tật bẩm sinh.
“Có người chỉ cần được lắng nghe đã thấy nhẹ lòng hơn rất nhiều”, anh nói. Vì vậy, trong mỗi lần thăm khám, anh luôn cố gắng giải thích rõ ràng, thay vì vội vàng kết thúc.
Dù lịch làm việc dày đặc giữa phòng khám và các chương trình cộng đồng, anh vẫn duy trì nhịp sống giản dị. Với bệnh nhân khó khăn, chuyện giảm hoặc miễn phí chi phí điều trị gần như đã trở thành thói quen.
“Mỗi quyết định của bác sĩ đôi khi ảnh hưởng cả cuộc đời một con người. Nếu đã chọn nghề này, thì phải chấp nhận trách nhiệm đó”, anh nói.
Lựa chọn ở lại nơi thiếu thốn
Nếu bác sĩ Nguyễn Tùng Lâm chọn con đường giúp người bệnh vượt qua mặc cảm ngoại hình, thì bác sĩ Viên Đình Hải lại bước vào một môi trường hoàn toàn khác: tuyến huyện miền núi.
Sinh năm 1992, xuất phát từ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, anh tham gia Dự án 585 của Bộ Y tế và tình nguyện về công tác tại Bệnh viện Đa khoa Như Xuân (Thanh Hóa).
Tại đây, điều kiện thiếu thốn khiến mọi quyết định lâm sàng đều trở nên áp lực hơn. Có những ca cấp cứu, bác sĩ phải cân nhắc giữa chuyển tuyến hay giữ lại điều trị, bởi mỗi lựa chọn đều tiềm ẩn rủi ro.
“Có những phút phải quyết rất nhanh. Chần chừ là cơ hội sống của bệnh nhân giảm đi”, anh từng chia sẻ.
Trong một ca bệnh nặng, bệnh nhân bị đa chấn thương, sốc mất máu. Nếu chuyển tuyến, nguy cơ tử vong trên đường rất cao. Nếu giữ lại, bệnh viện tuyến huyện phải tự xoay xở trong điều kiện hạn chế. Cuối cùng, ê-kíp quyết định phẫu thuật tại chỗ và cứu sống bệnh nhân sau nhiều giờ căng thẳng.
Gắn bó với tuyến dưới, BS Hải dần quen với việc “làm nhiều trong điều kiện ít”. Thiếu thiết bị, thiếu nhân lực khiến bác sĩ phải dựa nhiều vào kinh nghiệm lâm sàng và khả năng quyết định nhanh.
Dù vậy, anh vẫn coi đây là cơ hội để trưởng thành nghề nghiệp. “Ở tuyến trên có đủ máy móc, nhưng ở đây buộc mình phải độc lập và bản lĩnh hơn”, anh nói.
Sau hơn một năm công tác, BS Hải cùng đồng nghiệp triển khai thêm nhiều kỹ thuật mới như phẫu thuật nội soi, xử lý các bệnh lý ngoại khoa thường quy, góp phần nâng chất lượng điều trị tại địa phương.
Dù khác nhau về môi trường làm việc, bác sĩ Nguyễn Tùng Lâm và bác sĩ Viên Đình Hải gặp nhau ở một điểm chung: đều chọn ở lại với những nơi người bệnh cần họ nhất.
Một người đi sâu vào những ca phẫu thuật giúp xóa bỏ mặc cảm, trả lại sự tự tin cho người bệnh. Một người đứng ở tuyến đầu cấp cứu, nơi từng quyết định có thể giữ lại một sinh mạng.
Hai hành trình khác nhau, nhưng cùng phản ánh một thế hệ bác sĩ trẻ đang chọn nghề y không chỉ như một công việc, mà như một cách sống: sống cùng trách nhiệm, và đi cùng sự tử tế.
